Trước thực trạng tồn tại nhiều cơ sở bán lẻ hoạt động thiếu kiểm soát, thuốc kê đơn bán không cần đơn, thuốc trôi nổi chưa rõ nguồn gốc vẫn len lỏi trên thị trường, Bộ Y tế đã triển khai loạt chính sách mới nhằm siết chặt quản lý. Các quy định như Thông tư 02/2018/TT-BYT yêu cầu các nhà thuốc phải kết nối dữ liệu trực tuyến với hệ thống quản lý, kiểm soát đơn thuốc kê toa, và vận hành thông qua phần mềm đạt chuẩn. Tuy nhiên, với hàng chục ngàn nhà thuốc tư nhân truyền thống, hành trình này không hề dễ dàng. Tại Long An, nhà thuốc Minh Hiền do Ths.DS Trần Hữu Thiện điều hành là một điển hình của quá trình thích nghi chủ động. Thành lập từ năm 1998, Minh Hiền là nhà thuốc hoạt động lâu năm và phục vụ phần lớn khách hàng từ phòng khám và người dân địa phương. Vận hành theo phương thức thủ công suốt nhiều năm, giống như bao nhiêu nhà thuốc khác, Minh Hiền cũng từng quen với việc nhập hàng linh hoạt qua các mối sỉ và ghi chép thủ công.

Ths.DS Thiện thừa nhận, khi những quy định bắt buộc số hóa toàn bộ quy trình được ban hành, cảm giác ban đầu là cực kỳ “ngợp”. Khó khăn cốt lõi của quá trình chuyển đổi số ngành Dược không phải là phần mềm mà là thay đổi thói quen. Việc chuyển từ không hóa đơn, không ghi chép sang nhập liệu online vô hình trung tạo ra cảm giác mất đi sự linh hoạt vố có của mô hình truyền thống suốt hàng thập kỷ.

Trên thực tế, kể từ sau đại dịch Covid-19, việc siết chặt kê đơn điện tử đã khiến không ít nhà thuốc nhỏ lẻ tại khu vực nông thôn gặp khó khăn do thiếu hụt nhân lực công nghệ và tâm lý e ngại thay đổi. Tuy nhiên, số hóa lại mang đến nhiều lợi ích thiết thực. Ths.DS Thiện cho biết: “Trước đây, có lần khách vào đưa những thông tin thuốc phải quét mã, mình chưa có hệ thống gì nên họ bỏ sang nhà thuốc lớn. Lúc đó, mình biết nếu không thay đổi, nhà thuốc của mình sẽ không thể làm ăn lâu dài về sau”. Phân tích về lợi ích lâu dài, dược sĩ Thiện cho rằng việc quản lý bằng dữ liệu số giúp thị trường trở nên minh bạch hơn. Khi mọi đơn thuốc và nguồn hàng đều được “số hóa”, mối liên kết giữa Nhà thuốc – Bác sĩ – Cơ quan quản lý trở nên chặt chẽ. “Trước đây có những nguồn hàng trôi nổi không rõ chất lượng, nhưng nay khi tất cả phải áp dụng theo đúng thông tư, quy trình quản lý, thuốc đến tay người bệnh chắc chắn là an toàn và hợp quy nhất. Dù ban đầu khó khăn, nhưng đây là cách để những nhà thuốc uy tín trường tồn”, DS Thiện khẳng định.

Tại khu vực của nhà thuốc Minh Hiền, áp lực cạnh tranh luôn hiện hữu, khi chỉ trong bán kính 800m đã có sự xuất hiện của hai “ông lớn” chuỗi nhà thuốc và 3 nhà thuốc nhỏ khác. Đứng trước các chuỗi bán lẻ mạnh về vốn và quy mô, dược sĩ Thiện chọn hướng đi “cá nhân hóa dịch vụ”. Không cạnh tranh về giá, Minh Hiền tập trung vào kỹ năng tư vấn sâu, nhắc nhở khách hàng tái khám và theo sát quá trình sử dụng thuốc của từng bệnh nhân.

Theo báo cáo của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), thị trường dược phẩm Việt Nam hiện có quy mô khoảng 8 tỷ USD/năm với tốc độ tăng trưởng chi tiêu bình quân từ 12-15%. Tại khu vực châu Á, tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) của ngành dược Việt Nam đang đứng thứ 2, chỉ sau Ấn Độ. Dù dư địa phát triển còn rất lớn, nhưng dưới sự “bành trướng” phi mã của các chuỗi nhà thuốc hiện đại, các chuyên gia dự báo sẽ có một lượng lớn nhà thuốc truyền thống phải rời cuộc chơi nếu không kịp thời thay đổi tư duy kinh doanh.

Xem thêm cái bài viết khác tại đây